Yam/Dioscorea rotundata
Yamswortel
De witte yam of Guinea-yam (Dioscorea rotundata) is de yamsoort die in grote delen van West-Afrika—waaronder Ghana—het meest wordt geteeld en gegeten.
Het is een zetmeelrijke knol van een klimplant uit de yamfamilie (Dioscoreaceae). Yams worden soms verward met zoete aardappel, maar zijn botanisch niet hetzelfde.
(Andere yams, zoals water/paarse yam.
Toepassing
Knol als basisvoedsel: schillen en vervolgens koken, stomen, bakken, roosteren of frituren; te serveren als bijgerecht of verwerkt in soepen en stoofschotels.
Pounded yam / fufu: in Ghana en omringende landen wordt gekookte yam traditioneel gestampt tot een elastische puree/deegmassa (vaak gegeten met soep of saus).
Meel/zetmeel: de knol kan worden gedroogd en vermalen tot meel; het zetmeel kan dienen als bindmiddel in voeding.
Gezondheid
Energiebron: witte yam levert vooral complexe koolhydraten (zetmeel) en is daardoor een vullende basis of bijgerecht.
Vezels: bevat doorgaans een bescheiden hoeveelheid voedingsvezel, wat kan bijdragen aan verzadiging en een normale stoelgang.
Resistent zetmeel: de hoeveelheid resistent zetmeel kan veranderen door bereiding en afkoelen (zoals bij andere zetmeelrijke knollen).
Bereiding: eet yam bij voorkeur goed gaar; schillen en verhitten helpt ongewenste stoffen/antinutriënten (bijv. oxalaten) te verminderen.
Traditioneel gebruik
Voedsel en cultuur: in West-Afrika (o.a. Ghana) is witte yam niet alleen een basisvoedsel, maar ook een belangrijk handelsgewas.
Oogst en feesten: in verschillende gemeenschappen markeren ‘new yam’- of yam festivals traditioneel het begin van het nieuwe oogstseizoen.
Medicijngebruik: in diverse tradities worden yam soorten ook genoemd in lokaal gebruik.
Dit verschilt per regio en is geen vervanging voor medische zorg.
Vitaminen en mineralen
De exacte waarden verschillen per ras, teelt en bereiding. Voor gekookte witte yam (Dioscorea rotundata) worden in voedingswaardebronnen vaak de volgende essentiële vitamines, mineralen en sporenelementen genoemd:
Vitaminen: vitamine C; B-vitaminen zoals thiamine (B1), riboflavine (B2), vitamine B6 en folaat (B9).
Mineralen: vooral kalium en fosfor, plus magnesium; daarnaast o.a. mangaan, koper, ijzer en zink.
Indicatie (gekookt, per 100 g): vitamine C ~9,5 mg; folaat ~17 µg; kalium ~540 mg (waarden variëren per bereidingswijze).
Gezondheidsinformatie en eigen verantwoordelijkheid
Deze informatie is bedoeld als algemene productinformatie en is geen medisch advies.
Producten op deze website zijn geen geneesmiddelen en vervangen geen diagnose, behandeling of begeleiding door een arts of medisch specialist.
Raadpleeg bij gezondheidsklachten, medicijngebruik, zwangerschap, borstvoeding of twijfel altijd uw huisarts, apotheker of medisch specialist.
Gebruik producten bewust en binnen een gezond en gevarieerd levenspatroon.
Het gebruik van producten en informatie op deze website blijft uw eigen verantwoordelijkheid.