Astrocaryum vulgare Mart.
Awarra
Astrocaryum vulgare (awara; ook: tucumã-do-Pará) is een stekelige palm uit de Arecaceae die voorkomt in de Guyana’s en het noordelijke Amazonegebied
(met name Pará, Brazilië). De oranje, olie- en vezelrijke vruchtpulp is eetbaar en wordt lokaal gebruikt als basis voor pasta’s, sauzen en stoofgerechten;
uit pulp en pit kan ook olie worden gewonnen.
Toepassing
Als voedingsmiddel wordt vooral de vruchtpulp gebruikt: rauw (als snack), verwerkt tot een dikke awara-/tucumã-pasta,
of als basis voor soepen, sauzen, ijs en dranken (o.a. “wine of tucuma”, een met water gemengde pulpdrank).
In Noord-Brazilië wordt de vrucht in regionale bereidingen gebruikt (bijv. in sandwiches),
terwijl in Frans-Guyana de pulp traditioneel wordt verwerkt tot awara-pasta voor stoofgerechten.
De pulp bevat daarnaast 14–16% olie (in rauwe pulp), waardoor ze ook culinair kan worden ingezet als oliebron;
de olie bevat zowel verzadigde als onverzadigde vetzuren (o.a. oliezuur en linolzuur).
Gezondheid
De vruchtpulp staat bekend om een hoog gehalte aan carotenoïden (met name β-caroteen, een provitamine A),
en wordt in analyses ook genoemd als bron van vitamine C. Door de combinatie van vetten, vezels en antioxidanten
(carotenoïden en fenolen) kan awara/tucumã bijdragen aan de inname van energierijke, micronutriëntenrijke voeding.
In onderzoek naar awara-pulpolie worden naast vetzuren ook bioactieve minderheidscomponenten zoals carotenoïden
en tocopherolen (vitamine E-achtige stoffen) beschreven; in diermodellen werden ontstekingsremmende effecten gezien,
maar dit is geen bewijs voor dezelfde effecten bij mensen.
Traditioneel gebruik
In Frans-Guyana is bouillon d’awara (awara broth/bouyon wara) een bekend Creools stoofgerecht waarin de langdurig gereduceerde pulp
(awara-pasta) wordt gecombineerd met diverse soorten vlees, vis/schaaldieren, groenten en kruiden.
Het gerecht wordt vaak rond Pasen (en soms Pinksteren) bereid en geldt als cultureel symbool;
er bestaat een gezegde dat wie bouillon d’awara eet, terugkeert naar Guyana.
Vitaminen en mineralen
Let op: voedingswaarden voor “tucumã/awara” verschillen per bron, regio, rijpheid en of het om pulp of olie gaat.
Waar bronnen verschillende waarden noemen, is hieronder een praktisch gemiddelde/typische orde van grootte weergegeven.
Provitamine A (β-caroteen): zeer hoog. Bronnen noemen o.a. ~52 mg β-caroteen per 100 g pulp;
in olie worden nog hogere concentraties gemeld (orde: honderden mg/100 g olie).
Als praktische indicatie voor pulp kun je uitgaan van ~50 mg β-caroteen/100 g.
Vitamine C: in recente analyses van tucumã-pulp worden waarden rond ~100 mg per 100 g genoemd (orde van grootte: ~108 mg/100 g).
Vitamine E (tocopherolen): aanwezig in de pulpolie (kwantitatieve waarden variëren per extractie/bron).
Kalium (K): genoemd als relatief hoog aanwezig in mineralenprofielen.
Magnesium (Mg): genoemd als aanwezig (vaak samen met kalium als meest opvallend).
IJzer (Fe) en mangaan (Mn): worden in studies over tucumã-fruit geregeld als relevante micronutriënten genoemd.
Voedingsvezels: de pulp wordt beschreven als vezelrijk; exacte waarden lopen uiteen per bron en product (pulp vs. bereiding).
Voor toepassingen als voedingsmiddel is het nuttig om onderscheid te maken tussen (1) pulp (carotenoïden,
vitamine C, vezels) en (2) olie (vetzuren, carotenoïden, tocopherolen). In recepten wordt meestal de pulp(pasta) gebruikt;
de olie wordt vooral gebruikt als vetbron en drager van vetoplosbare componenten.
Gezondheidsinformatie en eigen verantwoordelijkheid
Deze informatie is bedoeld als algemene productinformatie en is geen medisch advies.
Producten op deze website zijn geen geneesmiddelen en vervangen geen diagnose, behandeling of begeleiding door een arts of medisch specialist.
Raadpleeg bij gezondheidsklachten, medicijngebruik, zwangerschap, borstvoeding of twijfel altijd uw huisarts, apotheker of medisch specialist.
Gebruik producten bewust en binnen een gezond en gevarieerd levenspatroon.
Het gebruik van producten en informatie op deze website blijft uw eigen verantwoordelijkheid.